Buổi 1: Khái niệm & cấu trúc chuỗi cung ứng
📘 Phần 1 — Tổng quan SCM
Mục tiêu: Xây nền tảng tư duy SCM chuẩn quốc tế
1. Mô hình chuỗi cung ứng end-to-end
Chuỗi cung ứng bao gồm toàn bộ dòng chảy từ nguyên vật liệu → sản xuất → phân phối → khách hàng cuối.
🏭
Supplier
Supplier
→
⚙️
Manufacturer
Manufacturer
→
📦
Distributor
Distributor
→
🏪
Retailer
Retailer
→
👤
Customer
Customer
🔄 Information & Cash Flow
Các thành phần chính
| Thành phần | Vai trò |
|---|---|
| Plan | Hoạch định cung – cầu |
| Source | Quản trị nhà cung cấp |
| Make | Sản xuất & chế biến |
| Deliver | Phân phối & logistics |
| Return | Trả hàng & reverse logistics |
| Enable | Hạ tầng, công nghệ, nhân lực |
2. Vai trò SCM trong chiến lược doanh nghiệp
💡 Tại sao SCM quan trọng?
- Chiếm 60–70% chi phí của hầu hết doanh nghiệp sản xuất
- Quyết định tốc độ đưa sản phẩm ra thị trường
- Ảnh hưởng trực tiếp đến sự hài lòng khách hàng
SCM liên kết chiến lược
- Cost leadership → Tối ưu chi phí chuỗi cung ứng
- Differentiation → Tốc độ, chất lượng dịch vụ
- Focus → Chuỗi cung ứng linh hoạt cho thị trường ngách
3. SCOR Model Overview
SCOR (Supply Chain Operations Reference) là mô hình tham chiếu chuẩn quốc tế do APICS phát triển.
6 quy trình cốt lõi
- Plan – Cân bằng cung cầu
- Source – Thu mua nguyên liệu
- Make – Sản xuất
- Deliver – Giao hàng
- Return – Trả hàng
- Enable – Hỗ trợ vận hành
4 cấp độ SCOR
| Cấp | Mô tả | Ví dụ |
|---|---|---|
| Level 1 | Quy trình cốt lõi | Plan, Source, Make, Deliver |
| Level 2 | Cấu hình | Make-to-Stock, Make-to-Order |
| Level 3 | Hoạt động chi tiết | Nhận PO, kiểm tra chất lượng |
| Level 4 | Triển khai cụ thể | SOP riêng doanh nghiệp |
4. Mapping chuỗi cung ứng thực tế
Các bước mapping
- Xác định khách hàng cuối và nhu cầu
- Vẽ dòng chảy vật tư (material flow)
- Vẽ dòng chảy thông tin (information flow)
- Vẽ dòng chảy tài chính (cash flow)
- Xác định điểm nghẽn và rủi ro
📝 Bài tập
✍️ Bài tập thực hành
Vẽ bản đồ chuỗi cung ứng công ty bạn:
- Liệt kê top 5 nhà cung cấp chính
- Mô tả quy trình sản xuất / dịch vụ
- Vẽ mạng lưới phân phối
- Xác định dòng chảy thông tin
- Đánh dấu các điểm nghẽn (bottleneck)
📚 Tài liệu tham khảo
- APICS SCOR Model Documentation
- Supply Chain Management: Strategy, Planning, and Operation — Chopra & Meindl
- The Goal — Eliyahu M. Goldratt